Dé oplossing voor dinsdag-donderdag-drukte? Keuzevrijheid in vervoer en werkdagen
De tijd dat we vijf dagen per week naar kantoor gingen ligt achter ons. Gedeeltelijk thuiswerken is (voor velen) normaal geworden. Toch is het drukker op de wegen dan vóór corona. We gaan het liefst naar kantoor op dinsdag en donderdag en nemen voor onze woon-werkreis vaker de auto dan voorheen. Door de ‘dinsdag-donderdag cultuur’ hebben we te maken met extra drukke wegen en zien werkgevers een overvolle parkeerplaats en te weinig werkplekken op kantoor. Tijd dus om tijdens het Mobiliteitscafé van 17 april te bespreken hoe flexibel reizen en keuzevrijheid in zowel de kantoordagen als het vervoer het verschil kunnen maken, als het gaat om het doorbreken van de dinsdag en donderdag als vaste kantoordag.
Elke dag een andere vervoerskeuze
Als werkgever heb je invloed op het vervoermiddel dat je medewerkers kiezen voor hun reis. Je kunt een bepaald vervoermiddel niet verplichten, maar het is wel mogelijk om keuzes die bijdragen aan het oplossen van de dinsdag-donderdag problematiek aantrekkelijker te maken.
De keuze op maat is nodig, want we werken niet meer vijf dagen per week op kantoor. Hierdoor zijn maand- of jaarabonnementen vaak niet meer rendabel concludeert Arriva als mede-organisator van het Mobiliteitscafé. Arriva speelt hierop in door reizen op rekening aan te bieden, wat voor veel medewerkers een aantrekkelijke optie blijkt. Want afhankelijk van je dag, bepaal je als medewerker wat voor jou een logische keuze voor passend vervoer is.
We moeten samen op zoek naar hoe we beter gebruik kunnen maken van de weg en het openbaar vervoersnetwerk, om zo de spits af te vlakken. Als werkgever kun je hier een rol in spelen:
- Geef de keuzevrijheid in vervoerskeuzes en beloon, waar het kan, duurzame reisbewegingen. Denk hierbij ook aan het faciliteren van een combinatie van vervoermiddelen, waarbij je gerust een deel van de weg met je eigen auto kunt afleggen en vervolgens overstapt op het openbaar vervoer om dan weer de laatste kilometers met een deelfiets af te leggen.
- Bied medewerkers de mogelijkheid om eerst thuis te werken en na de spits te reizen of laat medewerkers vroeger starten, zodat ze vóór de ochtend- en avondspits naar en van kantoor reizen. Voor en na de spits is het rustiger op de weg of in het openbaar vervoer. 40% van de forenzen die nu in de spits reizen hoeven niet per se op een bepaald tijdstip op kantoor te zijn.
- Maak het interessanter om op andere dagen dan dinsdag en donderdag naar kantoor te gaan. Woensdagen en vrijdagen zijn over het algemeen rustiger. Als je deze dagen aantrekkelijker maakt of hiervan bijvoorbeeld een vaste overlegdagen maakt, dan zorg je voor meer spreiding van verkeer op de weg, in het ov en voor meer beschikbaarheid van parkeerplaatsen én werkplekken.
Tip: Er zijn apps waarbij je een werkplek (en vergaderruimte) vooraf kunt reserveren. Zo weet je zeker dat je een werkplek hebt als je naar kantoor komt.
Hoe regel je die keuzevrijheid als werkgever goed in?
Werknemers die de ene dag met de auto komen, de andere dag de fiets nemen en de week daarna eens voor de trein kiezen. Dat kan een uitdaging zijn voor de administratie van declaraties en reiskosten. Zeker omdat werkgevers met meer dan 100 werknemers in dienst vanaf 1 juli 2024 verplicht moeten rapporteren over het woon-werkverkeer en dienstreizen (rapportageverplichting werkgebonden personenmobiliteit) is het belangrijk dat deze administratie op orde is.
Om deze uitdaging te tackelen zijn er reisapps met administratiesystemen beschikbaar, zoals glimble In Business by Arriva. De app registreert alle reisbewegingen en jij bepaalt als werkgever welke vergoedingen je inregelt. Binnen glimble In Business zijn alle vervoermiddelen beschikbaar zoals de bus, de trein, de ov-fiets, deelauto’s en ook de eigen auto of fiets kan opgegeven worden. Ook kortingen zoals het aanbod van Arriva om goedkoper te reizen tijdens daluren of buiten de hyper spits kunnen automatisch worden verwerkt.
Het inzetten van zo’n reisapp bespaart je medewerkers een hoop gedoe met declaraties en biedt jou als werkgever inzicht in het reisgedrag. Het begint met inzicht en vervolgens kun je kijken waar je wat verandering teweeg kunt brengen. Zo kun je ervoor kiezen om een vergoeding tijdelijk omhoog te schroeven, zodat je positief gedrag stimuleert.
Hoe speelde Radboudumc in op het spreiden van werknemers, studenten en bezoekers?
Gastspreker Carlo Buise, programmacoördinator op campus Heijendaal van het Radboudumc vertelt over hun aanpak. Het Radboudumc is gelegen op de campus Heijendaal, midden in de stad Nijmegen. Op de campus zijn dagelijks 45.000 studenten, 17.000 medewerkers en 5.000 bezoekers aanwezig, wat zorgt voor circa 50.000 verkeersbewegingen.
Door de centrale ligging van de campus, moet je door woonwijken om er te komen. Dit brengt de nodige uitdagingen met zich mee om dit vervoer anders in te richten. Reden te meer om dit vervoer anders in te richten. Zelfs als je met de fiets of het openbaar vervoer komt, ontstaan er files op fietspaden en station omdat met name de studenten en forenzen op hetzelfde moment naar de campus moeten.
Sinds 2017 is het samenwerkingsverband ‘Duurzaam bereikbaar Heijendaal’ ontstaan met partners zoals de Radboud Universiteit, Radboudumc gemeente Nijmegen, Provincie Gelderland, NS en Arriva. Het doel van het samenwerkingsverband is het verbeteren van de bereikbaarheid van de campus door het faciliteren van veilig reizen met comfort om én de CO2-footprint omlaag brengen.
Het samenwerkingsverband richt zich op drie speerpunten: het afvlakken van de drukte in de spits, beter benutten van de bestaande infrastructuur en het stimuleren van duurzamere vervoerswijzen.
Het startte allemaal met het verkrijgen van inzicht, in zowel het gebied, het reisgedrag en de begintijden van de studie- of werkdag. Vervolgens zijn er vanuit de samenwerking een aantal oplossingen en acties gekomen, zoals:
- Forenzen en studenten van de universiteit en hogeschool startten allen gelijktijdig. Door de universiteiten, waar studenten veelal met het ov komen, een kwartier eerder te laten starten en de hogeschool een kwartier later, werd de drukte in het ov flink verminderd.
- Er is een bewustwordingscampagne gevoerd, waarbij aandacht was voor de verschillende vervoermiddelen waarmee je de campus kunt bereiken.
Tijdens deze campagne werd ingespeeld op de verschillende argumenten zoals snelheid, duurzaamheid en beweging die spelen onder de doelgroep studenten, forenzen en bezoekers. - Probeeracties om de overstap van openbaar vervoer en de auto richting de fiets te vergemakkelijken.
- Er is een multimodale reisplanner ontwikkeld, waarin alle plekken waar je kunt overstappen op het ov zijn meegenomen. Zo kan de campus bezoeker zijn reistijd berekenen wanneer je verschillende vervoermiddelen combineert.
- Als laatste is er ook nog gekeken naar het nog meer spreiden van de werkuren waarbij de forenzen eerder of later beginnen aan hun werkdag en/of (deels) thuiswerken. Er is daarbij ook gekeken naar hoe je dit moet opnemen in de CAO als je dit wilt faciliteren.
Wil je aan de slag met de dinsdag-donderdag cultuur binnen jouw bedrijf?
De mobiliteitsmakelaars denken graag mee met de uitdaging die binnen jouw bedrijf of gebied speelt! Nieuwsgierig geworden? Neem vrijblijvend contact op via mobiliteitsmakelaars@zuid-limburg-bereikbaar.nl.
Disclaimer: de cijfers komen uit onderzoek dat Arriva jaarlijks zelf afneemt onder reizigers in heel Nederland.
Wat zijn de effecten van de dinsdag-donderdag cultuur op het wegennet?
De dinsdag-donderdag cultuur kost veel geld en tijd doordat we jaarlijks 58,1 miljoen uur extra reizen door files. Niet te vergeten de extra CO2-uitstoot door al die (stilstaande) auto’s op de weg.
